Nastybishop
Mετατρέποντας το υποκειμενικό σε αντικειμενικό.
1988 αναγνώστες
Δευτέρα, 25 Φεβρουαρίου 2008
14:21

Ενώ στο προηγούμενο κείμενο μου, επιχειρήσαμε μια αξιολογική κρίση της σημερινής νεολαίας, το ενδιαφέρον μου όμως εστιάστηκε σε δύο σχόλια. Το πρώτο είναι του πάντα διεισδυτικού φίλου favlos (βλέπε προηγούμενα) και το δεύτερο του κοφτερού Βασίλης-Αντ όπου έγραψε "ας μην μετατρέπουμε το προσωπικό μας πρόβλημα σε ιδεολογία". Το πνεύμα αυτών των δυο τοποθετήσεων είναι όμοιο, αναφέρεται στην έμφυτη τάση των ανθρώπων να εξορθολογίζουν τις προσωπικές τους καταβολές, ιδεοληψίες (στην καλύτερη περίπτωση) ή άγχη, συμπλέγματα, ανεκπλήρωτους πόθους (στην χειρότερη).

Αυτό το ψυχολογικό φαινόμενο ήταν πάντοτε μείζον ζήτημα στο κατεξοχήν βασίλειο της αντικειμενικότητας, την επιστήμη. Για παράδειγμα στο χώρο της ανθρωπολογίας, πολλοί επικριτές του χώρου υποστήριξαν ότι δεδομένου ότι ένας επιστήμονας είναι πρώτα από όλα άνθρωπος, με συγκεκριμένες πολιτισμικές επιρροές είναι αδύνατον να δώσει μια εντελώς αμερόληπτη περιγραφή ενός αλλότριου πολιτισμού. Πχ πως είναι δυνατόν ένας δυτικός χριστιανός ανθρωπολόγος, γράφοντας για τον θεσμό της πολυανδρίας πολλών φυλών του Θιβετ (μια γυναίκα μπορεί να εχει πάνω από έναν άνδρα) να μην αφήσει να διαπεράσουν στα γραπτά του, οι θρησκευτικές και πολιτισμικές του επιρροές; Και αν το κάνει, κατά πόσον μπορεί να θεωρηθεί αντικειμενικός;

Μια παρόμοια κριτική, ασκήθηκε και σε ένα από τα διασημότερα φιλοσοφικά έργα του αιώνα μας το "Theory of Justice" του J. Rawls. Eκει ο Rawls όρισε μια υποθετική ομάδα ατόμων η οποία θα έθεταν τους νόμους (κανόνες του παιχνιδιού) για την κοινωνία, απαραίτητη προυπόθεση θα ήταν αυτά τα άτομα να βρίσκονται κάτω από ένα πέπλο άγνοιας "veil of ignorance" . Να έχουν δηλαδή άγνοια για τις δικές τους προτιμήσεις, ικανότητες, καταβολές κτλ. Με αυτό τον τρόπο θα εξασφαλιζόταν η αμεροληψία τους.

"no one knows his place in society, his class position or social status, nor does anyone knows his fortune in the  distribution of natural assets and talents...i shall even assume that the parties do not know their conceptions of the good or their special psychological propensities. The principle of justice are chosed behind a veil of ignorance"

Η κριτική που έγινε μετέπειτα στον Rawls, ήταν εύλογη.Το πέπλο άγνοιας είναι απλά μη ρεαλιστικό. Στην πράξη πάντοντε οι κρίσεις των ανθρώπων θα αντανακλούν το παρελθόν και τη θέση τους.

Για αυτό λοιπόν και αποφθέγματα όπως "Δεν είναι καλύτερα να πέσεις στα χέρια ενός φονιά, παρα στα όνειρα ερεθισμένης γυναίκας;" και "Οταν πηγαίνεις στις γυναίκες, μη λησμονάς το μαστίγιο"  δεν μας κάνει εντύπωση που προέρχονται από την πένα του ασεξουαλικού (απεχθανοταν το σεξ) και καταπιεσμένου από μια αυταρχική αδερφή Φ. Νίτσε. Αντιθετα θα μας εξέπληττε να προέρχονταν από το στόμα του αμετανόητου γυναικά και λάτρη του θυληκού, φιλοσόφου Μ. Ρασσελ. Αλλά ούτε και πέφτουμε από τα σύννεφα όταν μαθαίνουμε ότι ο διάσημος αφορισμός: "το χρηματιστήριο είναι το μπουρδέλο του καπιταλισμού" προέρχεται από τα χείλη ενός ...Μαρξ, αφου όμως πρώτα είχε ποντάρει και χάσει τα χρήματα του στο πλουτοκρατικό πορνείο!

Θα τελειώσω αυτό το μακροσκελές κείμενο, παραδεχόμενος ότι εφόσον είμαστε άνθρωποι πάντοτε τα ιδιαιτερα χαρακτηριστικά του παρελθόντος και το παρόντος μας, θα αντανακλόνται στις ιδεολογίες μας. Αυτό είναι ανθρώπινο, άρα και θεμιτό.

Αυτό όμως που δεν είναι θεμιτό, είναι να μην κάνουμε καν την προσπάθεια να μπούμε στα παπούτσια του άλλου, έστω και για λίγο...

Σχόλια

25/02 15:23  Βασιλης-Αντ
Αυτό όμως που δεν είναι θεμιτό, είναι να μην κάνουμε καν την προσπάθεια να μπούμε στα παπούτσια του άλλου, έστω και για λίγο...


Τι αλλο θα μπορουσε να πει καποιος, σε μυαλα ερμητικα κλειστα.
25/02 15:29  favlos
Εμένα μου αρέσει που ο νόμος των υπερκείμενων λειτούργησε στο δικό σου μυαλό και γέννησε το εξαιρετικό αυτό κείμενο.
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
12 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog



Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις