Nastybishop
Παγκόσμια Ανισότητα και η υπόθεση του Kuznets.
4354 αναγνώστες
Σάββατο, 3 Ιανουαρίου 2009
13:59

Μια από τις πιο διάσημες υποθέσεις στην ιστορία των σύγχρονων κοινωνικο-οικονομικών επιστημών αφορά την διαχρονική εξέλιξη της οικονομικής ανισότητας και είναι η υπόθεση Κuznets που διατυπώθηκε από τον ίδιο το 1955. Σύμφωνα με τον Kuznets η οικονομική ανάπτυξη στα πρώτα στάδια της συνοδεύεται με αύξηση της ανισότητας. Όσο όμως η ανάπτυξη ωριμάζει, το εισόδημα αρχίζει να διαχέεται σε πιο χαμηλά εισοδηματικά στρώματα. Συνεπώς στο τελευταίο στάδιο της ανάπτυξης η σχέση ανισότητας και ανάπτυξης ανατρέπεται, έτσι ώστε να έχουμε ταυτόχρονη αύξηση του κατα κεφαλήν εισοδήματος μαζι με μείωση των ανισοτήτων. Διαγραμματικά:

 

Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Σύμφωνα με τον Kuznets, η οικονομική ανάπτυξη ενός έθνος είναι συνυφασμένη με την εκβιομηχάνιση του και την μετανάστευση πληθυσμού από τις αγροτικές περιοχές στις αστικές. Αν δεχτούμε ότι η ανισότητα στις αστικές περιοχές είναι μεγαλύτερη από όσο στις γεωργικές (παρόλο βέβαια που το κατά κεφαλή εισόδημα στις πόλεις είναι υψηλότερο) τότε η μετάβαση αυτή είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα αυξήσει την συνολική ανισότητα. Ακόμα όμως και να μην το δεχτούμε αυτό, πάλι η αύξηση της παραγωγικότητας λόγω της εκβιομηχάνισης θα αύξησει το εισοδηματικό χάσμα μεταξύ αγροτικών και βιομηχανικών περιοχών πάλι αυξάνοντας την ανισότητα.

Αυτό όμως θα συμβαίνει μέχρι ένα κρίσιμο σημείο. Από εκεί και ύστερα η σχέση ανισότητας-ανάπτυξης θα ανατραπεί. Ας διαβάσουμε τα λόγια του ίδιου: "This is accomplished through the institutional and political changes inherent in the dynamism of a growing and free economic society". Εννοώντας ότι όσο αυξάνει ο πλούτος μιας κοινωνίας τόσο μεταλλάσονται και οι πολιτικοί και κοινωνικοί θεσμοί της, οι εργάτες οργανώνονται καλύτερα έτσι ώστε να απαιτήσουν υψηλότερους μισθούς, οι δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις προωθούν το κοινωνικό κράτος, η δημόσια εκπαίδευση βελτιώνει το ανθρώπινο κεφάλαιο όλων των τάξεων ενώ το οικονομικό περιβάλλον των πόλεων γεννάει περίσσοτερες ευκαιρίες για όλους.

 

Η υπόθεση του Kuznets στους ακαδημαϊκούς κύκλους έχει φανατικούς εχθρούς όπως και φανατικούς φίλους, ο αντίκτυπος της όμως είναι αδιαμφισβήτητος. Τελευταία μάλιστα παρατηρείται και μια ενδιαφέρουσα αναβιώση/μετάλλαξη της. Όχι στον χώρο των οικονομικών της ανισότητας αλλά πλέον στα περιβαντολλογικά οικονομικά (που παραμένουν όμως υποκλάδος των οικονομικών της ανάπτυξης) με την μορφή της περιβαντολλογικής καμπύλης Kuznets, η οποία έχει ακριβώς την ίδια μορφή όπως η παραπάνω, αν αλλάξουμε τον κάθετο άξονα όπου πλέον δεν απεικονίζεται η ανισότητα αλλά η ρύπανση! Η συλλογιστική παρόμοια: Όταν μια οικονομία βρίσκεται στα πρώτα στάδια της ανάπτυξης της, τότε ρυπαίνει αφειδώς. Όσο όμως αναπτύσσεται και ωριμάζει, η προστασία τους περιβάλλοντος αναπόδραστα μπαίνει στην πολιτική agenda!

 

 

Και για το φινάλε ο χάρτης των παγκοσμίων ανισοτήτων. Τι λέτε δεν φαίνεται να δικαίωνεται ο Kuznets, τουλάχιστον διαστρωματικά;

 

 

 

 

Σχόλια

03/01 14:15  Nastybishop
Για να βοηθήσω λίγο στην ανάγνωση του χάρτη των ανισοτήτων...Για κάθε χώρα έχουν υπολογίσει τον δείκτη Gini (στατιστικός δείκτης ανισότητας) και ανάλογα με την τάξη μεγέθους έχει χρωματιστεί στον χάρτη. Μικρές τιμές του δείκτη (πχ χρώμα κιτρινο) σημαίνουν χαμηλή ανισότητα ή ισοδύναμα (αρκετά ίση κατανομή τους εισοδήματος)...

Δείτε ότι η ανισότητα στις ανεπτυγμένες χώρες είναι πιο μικρή από όσο στις άλλες (με την εξαίρεση των ΗΠΑ βέβαια). Αυτό αφήνει ελπίδες για το μέλλον.

03/01 14:18  Nastybishop
Φαντάζομαι αντίστοιχος θα είναι και ο χάρτης της περιβαντολλογικής καμπύλης Kuznets...Το είχα γράψει και στον Κλεάνθη μια φορά...η περιβαντολλογική προστασία είναι ένα αγαθό πολυτέλειας. Το ξέρω ότι ακούγεται άσχημα αυτό, αλλά δεν φταίω εγώ αν έτσι είναι. Μια πάμφτωχη χώρα δεν δίνει δεκάρα για τους πίγκουινους στο βόρειο πόλο να είστε σίγουροι, ούτε για την συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα. Θα μολύνει λοιπόν όσο θέλει. Η μόνη ελπίδα είναι και αυτή να ωριμάσει οικονομικά ή εμείς που έχουμε ωριμάσει οικονομικά να την πληρώσουμε να μην μολύνει.
03/01 14:27  haros
καλα βρε ναστυ,εχεις την απαιτηση να διαβασουμε ολο αυτο το σεντονι(και το εγραψες και μονος σου παναθεμασε,δεν εκανες τουλαχιστον ενα κοπυ πειστ για να μην κουραζεσαι),αφου ξερεις,μια φωτο,ενα γιουτουμπι,δυο κουβεντες και εξω απο την πορτα...
03/01 14:38  Nastybishop
Το copy paste απαγορεύεται στο μπλογκ του nastybishop! Μόνο original πράγμα!
:)

Εντάξει μωρέ...γουστάρω και να γράφω κιόλας, μου αρέσει...Τώρα όλο και κάποιος αργόσχολος θα βρεθεί να το διαβάσει όλο :)
03/01 14:39  Usοund
Ενδιαφέρον, Νάστυ! Και θα συμφωνήσω με τον τύπο. Πρώτα λερώνεις και μετά φροντίζεις για την καθαριότητα. Και συνέχισε έτσι. Όχι σαν κι εμάς τους τεμπέληδες με τα γιουτιούμπια.
03/01 14:41  Nastybishop
Αλλά νομίζω ότι τα δύο σχήματα τα λένε όλα. Από εκεί και πέρα το κείμενο δίνει κάποιες εξηγήσεις...

Α στάδιο ανάπτυξης: Ανισότητα και μόλυνση πάνω
Β στάδιο ανάπτυξης: Ανισότητα και μόλυνση κάτω

Αυτό είναι ένα αναπτυξιακό μοντέλο.
03/01 14:44  Nastybishop
Γενικά ο Kuznets είχε τρομακτική επίδραση όχι μόνο θεωρητική αλλά και στην πράξη στον πολιτικό διάλογο...Ένα μόνιμο επιχείρημα των μεταρρυθμίσεων της αγοράς ήταν το εξής: Ας αναπτυχθούμε πρώτα ρε παιδιά και ύστερα σας φτιάχνουμε και νοσοκομεία και σχολεία και κοινωνικό κράτος κτλ.
03/01 14:46  Usοund
Νηστικό αρκούδι δεν χορεύει. Κι ο πεινασμένος (του ΧΑΑ) καρβέλια ονειρεύεται.
03/01 14:55  Nastybishop
Διάβαζα στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του D.Landes "Ο πλούτος και η φτώχεια των Εθνών" για την εκβιομηχάνιση της Ιαπωνίας. Είναι σοκαριστικό πόσες ανθρώπινες ζωές εξαυλώθηκαν στις φάμπρικες, στους αργαλειούς, στα εργοστάσια για να μπορέσει η Ιαπωνία να φτάσει τις άλλες δυτικές χώρες. Θα παραβιάσω τον κανόνα για τα copy paste και θα σηκώσω ένα εμβόλιμο κείμενο που περιγράφει την ζωή των εργαζόμενων κοριτσιών στην Ιαπωνία του 1900 να σας φύγει η μαγκιά. Στην κυριολεξία κάποιες γενιές θυσιάστηκαν για να ζήσουν καλύτερα οι απόγονοι τους.
03/01 14:55  shade
Nasty
5*
Μπήκα να δώ,γιατί με το σκάκι εγώ δεν.. και βρήκα ένα πολύ χρήσιμο άρθρο.
Και κάτι άλλο, συγνώμη που δεν ήρθα νωρίτερα γιά τα χρόνια πολλά.
03/01 14:56  Nastybishop
shade σε ευχαριστώ πολύ! Μια ευχή ποτέ δεν είναι εκπρόθεσμη...καλή χρονιά και ότι επιθυμείς :)
03/01 15:05  Nastybishop
Αύριο άρθρο φωτιά για την φρικτή θέση της εργαζόμενης γυναίκας στην προβιομηχανική Ιαπωνία.

"Κανένα παιδί δεν έρχεται στον κόσμο χωρίς βρώμικες πάνες. Κανένα βιομηχανικό έθνος επίσης."

Δεν θυμάμαι ποιος το είπε.
03/01 15:10  haros
καλα,εδω που τα λεμε,παντα οι γυναικες την πληρωνουν την λεζα,διαχρονικα και παγκοσμια..σκεψου μονο την θεση και τις υποχρεωσεις της ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ελληνιδας εργαζομενης μητερας...
03/01 15:18  Nastybishop
Σίγουρα...άλλωστε τόσο οι μισθοί, όσο και η κοινωνική θέση του άντρα διαχρονικά είναι πάντα καλύτερη, τουλάχιστον στις πατριαρχικές κοινωνίες.
03/01 15:44  Τριαντάφυλλος Κατσαρέλης
Πολύ ωραίο άρθρο προς προβληματισμό.
Μία σύντομη ένσταση (όπως λέμε "ολίγον αργόσχολος") : Σε συνθήκες "παγκοσμοιοποίησης" κάποιοι από τους σταθερούς συντελεστές της εξίσωσης "ίσως" αλλάζουν δραματικά.
1. Τα κέντρα κατανάλωσης και παραγωγής είναι σε διαφορετικούς τόπους (ακόμα και ηπείρους).
2. Όμως η "κοινωνική και περιβαλλοντική συνειδοποίηση" ευκολότερα επηρεάζει την εφοδιαστική αλυσίδα.
3. Το πιο σημαντικό : Οι μετακινήσεις πληθυσμών ήδη έχουν ξεπεράσει τα εθνικά σύνορα (το στάδιο ύπαιθρος προς πόλη έχει ήδη ξεπερασθεί).
Αυτά προχείρως, ελπίζω να επανέλθω...
03/01 15:45  shade
Αναλογιστείτε την δεινή θέση του Ελληνα εργαζόμενου άντρα με σύζυγο εργαζόμενη, μητέρα που παίζει στο ΧΑ.
Μπαίνει στις 4.30 σπίτι της δίνει φιλί και αυτή κυττάει τα άνοιγμα στην Αμερική.
Θέλει φαϊ και αυτή κυττάει τα κλείσιμο στο ΧΑ.
Να μην συνεχίσω ΗΡΩΑΣ ο άνθρωπος ( και δεν ρωτάει και γιά τις ζημιές , τόχει πάρει απόφαση).
Τι θέλω να πώ?
Μαζί άντρες γυναίκες τραβάμε το κάρρο που λέγεται οικογένεια.
03/01 15:58  Nastybishop
Είναι δύσκολο να πεις με την πρώτη ματιά ποια θα είναι η επίπτωση αυτών των νέων παραγόντων, ειδικά που σήμερα οι όροι με τους οποίους διεξάγεται η παγκοσμοποιήση ίσως αλλάζουν. Ειδικά ως προς το περιβαντολλογικό θα έλεγα ότι δυστυχώς τα πράγματα είναι όπως η θεωρία προβλέπει...Ινδοι, Κινέζοι κτλ δεν φαίνεται να δίνουν δεκάρα για το περιβάλλον, αντίθετα οι πιο ανεπτυγμένοι (Γερμανοί, σκανδιναυοι κτλ) δείχνουν μεγαλύτερη ευαισθησία σαφώς.

Νομίζω πάντως ότι το κλειδί είναι η εξής αλληλουχία:

αύξηση των εισοδημάτων--> αύξηση του μορφωτικού επίπεδου --> πολιτική και κοινωνική πίεση για αλλαγές (περιβάλλον, εργασιακά δικαιώματα κτλ.)

shade, όταν σηκώσω το άρθρο για την Ιαπωνία θα νιώσεις πολύ τυχερή που γεννήθηκες στην Ελλάδα του 2000 και όχι στην Ιαπωνία του 1900!

03/01 16:03  Τριαντάφυλλος Κατσαρέλης
<Ινδοι, Κινέζοι κτλ δεν φαίνεται να δίνουν δεκάρα για το περιβάλλον, αντίθετα οι πιο ανεπτυγμένοι..>
Δεν δείχνουν και καλά κάνουν... Οι "άλλοι" όμως μπορούν να επηρεάσουν πολύ περισσότερο τώρα, σε συνδυασμό με τη σαφέστερη γνώση ότι η "μόλυνση δεν έχει εθνικά σύνορα" και του συνδυασμού "κακές συνθήκες εργασίας εκεί -απώλειες θέσεων εδώ".
03/01 16:08  Nastybishop
Εννοείς Τριαντάφυλλε ότι έχουμε την δυνατότητα να τους πληρώνουμε (ή και να αναγκάσουμε) για να μην μολύνουν; Νομίζω ότι αυτοί είναι η ιδέα των χρηματιστηρίων ρύπων που αρχίζει να προωθείται. Πάντως φοβάμαι ότι ίσως η κρίση αυτή βάλει εμπόδια σε αυτά τα σχέδια. Διότι αν η ατζέντα των πολιτικών κατακλύζεται από άλλα πράγματα (πχ ανεργία, πως να σώσουμε τις τράπεζες) μοιραία το περιβάλλον τόσο εκεί όσο και εδώ ίσως έρθει σε δεύτερη μοίρα...

Και μην μου πείτε για τις εξαγγελίες Ομπάμα. Δεν θέλω να είμαι κακόπιστος, αλλά μην ξεχνάτε ότι οι πολιτικοί ...είναι πολιτικοί. Δουλειά τους είναι να μας δουλεύουν δηλαδή. Αν δεν δούμε έργα πρώτα...
03/01 20:39  Nastybishop
Βρήκα ένα ενδιαφέρον άρθρο πάνω στην περιβαντολλογική καμπύλη Kuznets...για όποιον είναι μελετηρός...μόλις βρω χρόνο θα του ρίξω και εγώ μια ματιά:
http://pages.usherbrooke.ca/gredi/wpapers/GREDI-0703.pdf
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
10 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog



Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις