Nastybishop
Mark Taimanov: Το πιο πικρό παιχνίδι της ζωής μου
829 αναγνώστες
Τετάρτη, 17 Δεκεμβρίου 2008
16:58

Ο Mark Evgenievich Taimanov είχε δύο μεγάλες αγάπες: το σκάκι και την μουσική. Το πως τα κατάφερε όχι μόνο να συνδυάσει δύο τόσο απαιτητικές ασχολίες, αλλά ταυτόχρονα να διακρίθει σε πολύ υψηλό επίπεδο και στις δυο είναι άξιο θαυμασμού. Υποψήφιος διεκδικητής του παγκοσμίου θρόνου στο σκάκι και πιανίστας διεθνους κλάσης, δεν είναι ιδιότητες που τις συναντάς κάθε μέρα...πόσο μάλλον όταν αναφέρονται στο ίδιο άτομο!

 

Το 1971 όμως έμελλε να είναι μια σημαδιακή χρονία για αυτόν τον πολυτάλαντο άνθρωπο, όταν η κλήρωση τον έστειλε να αντιμετωπίσει το μεγαλύτερο σκακιστικό ταλέντο όλων των εποχών, Bobby Fisher, για τα προκριματικά του παγκοσμίου πρωταθλήματος. Ο Fisher στην κυριολεξία συνέτριψε τον Taimanov 6-0, ένα σκορ  αδιανοήτο για τέτοιο επίπεδο και ειδικά εις βάρος ενός σοβιετικού grandmaster. Η ΕΣΣΔ εκείνη την εποχή έδινε μεγάλη έμφαση στην προπαγάνδα μέσω του αθλητισμού και η εξευτελιστική ήττα του Taimanov δεν άρεσε καθόλου σε υψηλά ιστάμενους του κόμματος.

 

Πολλά χρόνια αργότερα διηγήται ο ίδιος σε συνέντευξη του:

"Οι κυρώσεις της Σοβιετικής κυβέρνησης ήταν αυστηρές. Μου στέρησαν τα πολιτικά μου δικαιώματα και διέκοψαν τον μισθό μου (η ιδιότητα του γκραν μετρ στην ΕΣΣΔ συνοδευόταν με την παραχώρηση ισόβιου μισθού). Μου απαγόρεψαν να ταξιδεύω στο εξωτερικό και με λογόκριναν. Ήταν ανεπίτρεπτο για τις αρχές, ένας σοβιετικός γκραν μετρ να χάσει με τέτοιον τρόπο από έναν Αμερικανό, χωρίς πολιτική εξήγηση. Για αυτό το λόγο έγινα αντικείμενο συκοφαντιών και κατηγορήθηκα, ανάμεσα σε πολλά άλλα, ότι διάβαζα στα κρυφά βιβλία του Solzhenitsin. Ημουν εκτός κοινωνίας για δύο ολόκληρα χρόνια. Τότε ήταν και η περίοδος που χώρισα με την πρώτη γυναίκα μου, Lyubob Bruk"

Tι είχε συμβεί όμως σε αυτό το περιβοήτο ματς που στοίχισε τόσα πολλά στον Μark Taimanov; Αξίζε τόσο βαριά ήττα; Ο ίδιος ο Fisher, παραδέχτηκε πως όχι. Η κρίσιμη παρτίδα ήταν η τρίτη. Ο Taimanov έχανε ήδη 2-0 αλλά στο τρίτο παιχνίδι κατάφερε να βγάλει σημαντικό πλεονέκτημα, η νίκη που ίσως ανέτρεπε την ισορροπία ήταν κοντά. Ιδού η κρίσιμη θέση:

 

Ο λευκός έχει πλεονέκτημα, ενώ η απλή κίνηση Qh3 φαντάζει με την πρώτη ματιά πολύ ισχυρή. Ας ακούσουμε τον ίδιο τον πρωταγωνιστή να περιγράφει τις σκέψεις του:

 

 

"Θυμάμαι ότι εκείνη την στιγμή ένιωσα μια αληθινή έκσταση από την πάλη. Εκτίμησα την θέση μου ως καθαρά πλεονεκτική, ενώ η κίνηση 20.Qh3 φαινόταν να μου δίνει την πρωτοβουλία…..η απογοήτευση όμως άρχιζε να έρχεται από την στιγμή που ξεκίνησα να μετράω βαριάντες….Δεν μπορούσα να βρώ ένα ξεκάθαρο δρόμο προς την νίκη. Ήταν απίστευτο! Όλη μου η κατανόηση πάνω στο σκάκι, όλη μου η εμπειρία, όλο μου το ταλέντο έδειχνε ότι αυτή η θέση είναι κερδισμένη. Όμως ένα ξεκάθαρο δρόμο προς την νίκη δεν μπορούσα να βρω! Και εδώ ήμουν, το παραδέχομαι, σε μια κατάσταση απελπισίας. -"Τι είναι αυτός ο Φίσερ; Είναι άτρωτος ή μάγος; Ξεκίνηση πάλι να υπολογίζω την κίνηση Qh3, μελετώντας δεκάδες βαριάντες, αλλά χωρίς επιτυχία, Και ο χρόνος κυλούσε...είχα σκεφθεί 72 ολόκληρα λεπτά σε αυτή τη θέση! Ποτέ στη ζωή μου δεν είχα σκεφθεί τόσο πολύ για μια κίνηση. Και ύστερα απλά έσπασα ψυχολογικά. Η ενέργεια μου τελείωσε, ήρθε η απάθεια, τίποτε δεν έβγαζε νοήμα και απλά έκανα την πρώτη κίνηση που μου ήρθε στο μυαλό, η οποία φυσικά έχανε την παρτίδα"

 

Για την ιστορία η κίνηση που παίχθηκε ήταν 20.Νf3

 

Xωρίς ψυχικά αποθέματα και πλήρως αποκαρδιωμένος ο Taimanov έχασε και τα υπόλοιπα τρία παιχνίδια του ματς. Ο Fisher συνέχισε την φρενήρη πορεία του μέχρι τον παγκόσμιο τίτλο, ενώ οι δύσκολες μέρες μόλις είχαν αρχίσει για τον αντίπαλο του.

 

 

Mark Taimanov σε ντουέτο με την επίσης ταλαντούχα γυναίκα του, L.Bruk

 

Σχόλια

17/12 19:02  Swearengen
Ενδιαφέρουσα ιστορία Nasty. Το αντίθετο ακριβώς του "παίξτε δίχως άγχος", σωστά ? Δηλαδή, να προσπαθείς να συγκεντρωθείς, υπό την απειλή της διώξεως σε περίπτωση ήττας.
Και ως συνθέτης συμπαθητικός ο δικός σου. Δεν είναι και κάνας Ραχμάνινωφ, αλλά πάντως μια χαρά.
17/12 19:04  elenitsa 1
Ηταν ατυχος,αυτο το αθλημα δεν χαμπαριαζει απο ντοπα.Με το τσουβαλι θα του την ειχαν χορηγησει αν επροκειτο να δουν το επιθυμητο αποτελεσμα.
17/12 19:06  Nastybishop
Μιας που το ανέφερες, έχει παίξει και Rachmaninov...στην αρχή είχα κατά νου να βάλω αυτό:

http://www.youtube.com/watch?v=_fda-h65ueI

Είναι πάλι το ζεύγος Taimanov
17/12 19:08  Nastybishop
Eντάξει δεν σκαμπάζω από μουσική για να το κρίνω. Έχω διαβάσει πάντως πολύ θετικές κριτικές.

17/12 19:12  Nastybishop
Τώρα που το ακούω καλύτερα...@αμάει και δέρνει. Καταπληκτικό! Κάτσε θα αλλάξω βίντεο, γιατί τον αδίκησα.
17/12 19:14  Swearengen
Άστο Nasty, αστέρια είναι, κι αυτός κι η γυναίκα του, αυτό ακούω τώρα. Σολίστες με το Σ κεφαλαίο.

Α, επί τη ευκαιρία, θυμήθηκα σήμερα μια ερώτηση που είχεw κάνει πριν κάνα μήνα. -Μήπως έψαχνες γι αυτό ?
http://www.youtube.com/watch?v=UbBSDE-Dywo
17/12 19:16  Nastybishop
Το άλλαξα swear...καταπληκτικό έχω πάθει πλάκα. Ταιριάζουν απίστευτα σαν ντουέτο. Τώρα το αντιλαμβάνομαι...
17/12 19:19  Nastybishop
Όχι swear δεν ήταν αυτό. Αλλά ωραίο κομματάκι είναι και αυτό...

Γενικά σε κάποιους τομείς οι Σοβιετικοί είχαν ρίξει μεγάλη έμφαση και όντως κάποιοι από αυτούς μεγαλούργησαν στο σκάκι, στα μαθηματικά, στην κλασσική μουσική...
17/12 19:24  Nastybishop
Δείτε αντίφαση με τον Bobby Fisher, που στην πραγματικότητα ήταν εντελώς αμόρφωτος και μονόχνωτος. Παράτησε το σχολείο για να παίζει σκάκι και δεν έκανε ή ήξερε τίποτε άλλο από το να παίζει σκάκι. Ήταν συνδυασμός ευφυίας και τρομακτικής εξειδίκευσης.

Ο Taimanov στα απομνημονεύματα του γράφει ότι ήταν σαν να έπαιζες με μια μηχανή. Τον φοβόσουν στην κυριολεξία.
17/12 19:24  Swearengen
Και αστροφυσική και ιατρική και λογοτεχνία και αθλητισμός και, και...
Μιας και είσαι ζεστός, πάρε κι έναν Σεργκέϊ να παίζει Σεργκέϊ (νο2 κονσέρτο για πιάνο, το καλύτερό μου). Άκου το καλά όμως.
17/12 19:32  Nastybishop
Το κράτος προωθούσε κάποιες δραστηριότητες και κατέπνιγε κάποιες άλλες. Πχ. αν κέρδιζες στο σκάκι τον τίτλο του γκρανμετρ (είναι η ανώτερη βαθμίδα) εξασφάλιζες ικανοποιήτικο μισθό για όλη την υπόλοιπη σου ζωή. Χώρια που είχες την δυνατότητα να ταξιδεύεις στο εξωτερικό (για να κατατροπώνεις τους καπιταλιστές εννοείται). Το κίνητρο για εκείνη την εποχή ήταν τρομακτικό και χιλιάδες πιτσιρικάδες έπαιζαν μανιωδώς σκάκι στα πάρκα και στις πλατείες μπας και...Μπας και γιατί ο ανταγωνισμός ήταν τεράστιος. Το σοβιετικό πρωτάθλημα ήταν εξίσου ισχυρό με το παγκόσμιο πρωτάθλημα!

Ο Μπόμπυ Φίσερ ήταν ο πρώτος δυτικός που τους μπήκε σφήνα. Δίχως κρατική υποστήριξη, εντελώς μόνος, τους κατατρόπωσε ολοσχερώς. Ύστερα τρελάθηκε. Πίστευε ότι τον κυνηγάει η KGB για να τον καθαρίσει...
17/12 19:38  Swearengen
Ναι, κάτι μου θυμίζει αυτό με το κίνητρο. Μιά άλλη χώρα, στην οποίαν παίρνεις χάλκινο πχ στο λαοπρόβλητο Ταε-Κβο-Ντο και κολούθως γίνεσαι ταυτοχρόνως ανθυπολοχαγός του στρατού + ιδιοκτήτης βενζινάδικου + ιδιοκτήρης πρακτορείου ΠΡΟΠΟ + ιδιοκτήτης περιπτέρου + καθηγητής φυσικής αγωγής + εκατομμυριούχος + δημοσιογράφος + βουλευτής. Όλα μαζί, σε λίγες μέρες.
-Ισχυρό και πολλαπλό κίνητρο για να ντοπαριστεί κανείς σαν άλογο, δε βρίσκεις?
17/12 19:46  Nastybishop
Ναι είναι ξεκάθαρος ο ρόλος των κινήτρων στον αθλητισμό. Παρόλα αυτά δεν είναι κατ'ανάγκη το κράτος ο ηθικός αυτουργός. Κάλλιστα μπορεί να είναι και οι επιχειρήσεις, βλέπε ΗΠΑ. Όπου τα τεράστια διαφημιστικά ποσά δίνουν το ίδια κίνητρα, ίσως και περισσότερα, για ντοπινγκ.

ΕΣΣΔ και ΗΠΑ, κατά περίεργο τρόπο ήταν οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
17/12 19:50  Nastybishop
Πάντως η κίνηση 20.Qh3 δεν είναι δύσκολη. Ακόμα και ένας μέτριος παίκτης θα μπορούσε να την είχε παίξει.

Για αυτό ίσως μπήκαν ψύλλοι στα αυτιά του κομισσάριου ότι ο κακομοίρης ο Taimanov διαβάζει στη ζούλα Solzhenitsin...
17/12 20:58  illusionist
".Δεν μπορούσα να βρώ ένα ξεκάθαρο δρόμο προς την νίκη. Ήταν απίστευτο! Όλη μου η κατανόηση πάνω στο σκάκι, όλη μου η εμπειρία, όλο μου το ταλέντο έδειχνε ότι αυτή η θέση είναι κερδισμένη. Όμως ένα ξεκάθαρο δρόμο προς την νίκη δεν μπορούσα να βρω! Και εδώ ήμουν, το παραδέχομαι, σε μια κατάσταση απελπισίας. -

Γιατί τώρα αρχίζω να καταλαβαίνω τον Καραμανλή? Τρεις και βάλε μήνες το σκεφτόταν.
17/12 21:12  Τριαντάφυλλος Κατσαρέλης
Ηθικός αυτουργός και ηθικός αυτουργός έχουν ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ διαφορές.
Το έχω ξαναγράψει πολλές φορές εις τα βλόκια και το φόρουμ (ή "Νυχτερίδα" - Μυρσίνη Κ. επίσης και επιθετικότερα), ότι ο "ανταγωνιστικός αθλητισμός υψηλού επιπέδου" ΔΕΝ είναι αντικείμενο του "Υφυπουργείου Αθλητισμού", αλλά του "Υφυπουργείου Εμπορίου" !
Τούτο ΔΕΝ αποτελει "μομφή", αλλά καθαρή - λειτουργική κατάταξη.
Ο ηθικός αυτουργός - ΣΠΟΝΣΟΡΑΣ όμως "πιστοποιεί" και το κρατούν κοινωνικό σύστημα : Καπιταλισμός (οικονομία της αγοράς)- "Ανύπαρκτος Σοσιαλισμός" (οικονομία του Κόματος) - "τελευταία Σοβιετική Δημοκρατία στην Ευρώπη (οικονομία του ??? διαλέχτε...)
17/12 22:06  Usοund
Ο Σπάσκι χειροκροτά τον Φίσερ

Με την ολοκλήρωση των 5 πρώτων παρτίδων το σκορ είναι ισόπαλο 2,5-2,5. Παίζεται η έκτη παρτίδα, ένα πραγματικό ρεσιτάλ του Φίσερ, ο οποίος αχρηστεύει όλη την προετοιμασία του αντιπάλου του για το άνοιγμα με μια κίνηση. Ο Σπάσκι παρασύρεται στην παγίδα που του στήνει με φοβερή δεξιοτεχνία ο Αμερικανός και χάνει το παιχνίδι, ευρισκόμενος για πρώτη φορά πίσω στο σκορ.

Είναι τόσο μεγάλος ο θαυμασμός του Σοβιετικού για το παίξιμο του Φίσερ, που ενώνεται με τους θεατές και χειροκροτά μαζί τους τον νικητή. Αργότερα θα δηλώσει στους δημοσιογράφους, πως η συγκεκριμένη παρτίδα ήταν η καλύτερη του τελικού.

Ο Φίσερ μεγαλώνει συνεχώς τη διαφορά και οι δυο αντίπαλοι φτάνουν στην 13η παρτίδα. Μετά από αρκετή ώρα δράσης το παιχνίδι διακόπτεται, ενώ οι αναλυτές της σοβιετικής αποστολής είναι πεπεισμένοι πως πρόκειται για σίγουρη ισοπαλία. Ο Φίσερ ξενυχτάει μέχρι τις 8 το επόμενο πρωί αναλύοντας τις πιθανές κινήσεις. Όταν κάθεται πάλι στο τραπέζι για τη συνέχεια, η ομάδα του Σοβιετικού ασχολείται με τη στρατηγική που θα ακολουθήσει ο Σπάσκι στην επόμενη παρτίδα, πεπεισμένοι πως αυτό που βλέπουν θα τελειώσει μέσα σε λίγα λεπτά με ισοπαλία.

Όμως ο Φίσερ καταφέρνει να περάσει την καμήλα μέσα από την κλειδαρότρυπα. Αιφνιδιάζει τους πάντες με μια απρόσμενη κίνηση. Με ένα συνδυασμό παγίδων που στήνει στη συνέχεια στον αντίπαλό του, κερδίζει την παρτίδα και ουσιαστικά δίνει το τελικό χτύπημα για την κατάκτηση του τίτλου. Ο Σπάσκι παραμένει καθηλωμένος στην καρέκλα του για τις επόμενες δυο ώρες, κοιτάζοντας αμίλητος την σκακιέρα και αδυνατώντας να πιστέψει αυτό που έχει γίνει.
Μην ξανακούσω κάτι για μονόχνωτους. Σκάκι έπαιζε, δεν ήταν κονφερανσιέ. Ο άλλος που μου ήθελε και πιάνο ρούφηξε την εξάρα.
18/12 00:20  Nastybishop
usound από που προέρχεται το απόσπασμα;

ε, ήταν λιγουλάκι μονόχνωτος, πως να το κάνουμε; Πιονάκια και αλογάκια έβλεπε και στο ξύπνιο του και στον ύπνο του..
18/12 06:58  Usοund
Δεν μας διαβάζεις...
18/12 08:46  Nastybishop
A, είναι από παλαιότερο αφιέρωμα του αλη μπαμπά στο φίσερ...τι λες τώρα; τα χάνω εγώ αυτά...
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
15 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog



Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις