Nastybishop
Oικονομική ανισότητα στην Ευρώπη.
1314 αναγνώστες
Κυριακή, 14 Δεκεμβρίου 2008
12:29

H μέτρηση της οικονομικής ανισότητας γίνεται με την βοήθεια διάφορων στατιστικών, δεικτών , εκ των οποιών ο πλέον διαδεδομένος είναι ο δείκτης Gini. O δείκτης αυτός παίρνει τιμές από 0 έως 1. Την τιμή μηδέν θα έπαιρνε ο δείκτης σε μια φανταστική περίπτωση όπου θα υπήρχε πλήρης ισότητα, την τιμή ένα στην εντελώς ακραία περίπτωση όπου ένα άτομο μόνο θα κατείχε όλα τα εισοδήματα της χώρας και οι υπόλοιποι τίποτε. Επίσης όσο μεγαλύτερη η τιμή του, τόσο μεγαλύτερη και η μετρούμενη ανισότητα.

Κάτι σημαντικό που πρέπει να γνωρίζουμε όταν μιλάμε για μέτρηση ανισότητας, είναι ότι πάντα μας ενδιαφέρει η σχετική ανισότητα. Αυτό σημαίνει με απλά λόγια ότι αν ένα άτομο έχει εισόδημα 10 ευρώ και ένα άλλο 100 ευρώ. Δεν μας ενδιαφέρει ότι ο δεύτερος έχει εισόδημα 90 ευρώ περισσότερο από τον πρώτο, άλλα ότι ο δεύτερος έχει δεκαπλάσιο εισόδημα (100/10) από τον πρώτο. Δεν μας ενδιαφέρει δηλαδή το απόλυτο μέγεθος των εισοδημάτων, αλλά το σχετικό.

Τα παρακάτω στοιχεία προέρχονται από μια πρόσφατη μελέτη του OECD (Organization for the Economic Cooperation and Development) και δείχνουν τιμές του δείκτη για διάφορες χώρες τις Ευρώπης. Λίγη σημασία έχει η απόλυτη τιμή του δείκτη, αυτό που έχει περισσότερο ενδιαφέρον είναι να δει κανείς αυτά τα νούμερα σε συγκριτικούς όρους. Γρήγορα παρατηρεί κάποιος ότι χαμηλότερη οικονομική ανισότητα βρίσκεται στις βορειοευρωπαικές χώρες, όπως η Νορβηγία, Φινλανδία και ειδικά η Σουηδία η όποιο έχει το ρεκόρ με μόλις 0,234! Σε μεγάλο βαθμό αυτό είναι απόρροια της υιοθέτησης του σοσιαλδημοκρατικού κοινωνικού μοντέλου το οποίο μέχρι τώρα τα έχει καταφέρει πολύ καλά στο να συνδυάσει χαμηλά επίπεδα ανισότητας με ισχυρή οικονομία. Λίγο υψηλότερα είναι τα επίπεδα ανισότητας σε χώρες της κεντρικής Ευρώπης όπως η Γερμανία και η Γαλλία, ενώ αισθητά πιο υψηλά στις μεσογειακές χώρες. Η οικονομική ανισότητα στην Ελλάδα είναι αρκετά υψηλή, αλλά ευτυχώς υπάρχουν και χειρότερα…Ως συνήθως προσπερνάμε την Πορτογαλία ας πούμε! Το θετικό με την Ελλάδα πάντως είναι ότι διαχρονικά η ανισότητα βαίνει μειούμενη, την στιγμή που παγκοσμίως συμβαίνει το αντίθετο (στα 2/3 των χωρών η ανισότητα αυξάνεται τις τελευταίες δεκαετίες). Παρόλα αυτά όμως παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Υψηλή είναι ανισότητα και στην Ιρλανδία, τα οφέλη της ταχύτατης οικονομικής ανάπτυξης των τελευταίων ετών μοιράστηκαν μάλλον δυσανάλογα, αλλά και στην Βρετανία. Τέλος στον πίνακα για λόγους συγκρίσεων έχω αφήσει την Τουρκία και τις ΗΠΑ. Η ανισότητα στην Τουρκία είναι πάρα πολύ υψηλή ( 0,430), βασικά είναι στα επίπεδα που ήταν στην Ελλάδα πριν δεκαετίες! Τέλος είναι πολύ εντυπωσιακό πόσο υψηλή είναι η ανισότητα και στις ΗΠΑ, στο πιο ισχυρό οικονομικά και πολιτικά έθνος στον κόσμο. Με πολλούς τρόπους μπορεί να ερμηνευτεί αυτό. Η υψηλή ανισότητα είναι μάλλον προϊόν των πολύ ευέλικτων αγορών εργασίας και του πολύ περιορισμένου κοινωνικού κράτους. Αλλά και της γενικότερης ανοχής που έχει η αμερικάνική κοινωνία στο φαινόμενο σε σχέση με την Ευρώπη.

Όμως αυτά τα επίπεδα ανισότητας αφορούσαν την περίοδο των παχέων αγελάδων, προ κρίσης. Αν βυθιστούμε σε μια βαθιά ύφεση; Τι θα συμβεί; Αν το κόστος της ύφεσης μοιραστεί ανάλογα στα κοινωνικά στρώματα, ο παρακάτω πίνακας θα παραμείνει ίδιος. Θα γίνει έτσι όμως; Ποια θα είναι η αναδιανεμητική επίδραση της ύφεσης;

 
 
 
 
 Country
Gini index
Austria
0,265
Belgium
0,271
Czech Republic
0,268
Denmark
0,232
Finland
0,269
France
0,270
Germany
0,298
Greece
0,321
Hungary
0,291
Ireland
0,328
Italy
0,352
Luxembourg
0,258
Netherlands
0,271
Norway
0,276
Poland
0,372
Portugal
0,385
Slovakia
0,268
Spain
0,319
Sweden
0,234
Switzerland
0,276
Turkey
0,430
United Kingdom
0,335
United States
0,381

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πηγή: OECD, "Growing Unequal?, Income distributions and Poverty in OECD countries"

 

Σχόλια

14/12 12:42  Usοund
"Η οικονομική ανισότητα στην Ελλάδα είναι αρκετά υψηλή, αλλά ευτυχώς υπάρχουν και χειρότερα…Ως συνήθως προσπερνάμε την Πορτογαλία ας πούμε!"
Και όχι μόνο. Και τα Αμερικανάκια και τα Εγγλεζάκια και τα χανουμάκια και τους Ιταλιάνους και τους Πολωνούς και τους Ιρλανδούς (το οικονομικό θαύμα!). Να είμεθα δίκαιοι.
14/12 12:53  Nastybishop
Ναι όντως. Απλά η Πορτογάλοι είναι οι μόνιμοι καρπαζοεισπράκτορες μας από το ποδόσφαιρο μέχρι...την ανισότητα! :)

Τώρα σε σχέση με την Πολωνία και τις άλλες χώρες του πρώην Ανατολικού μπλοκ (που πάνω κάτω τα ίδια ισχύουν ίσως και χειρότερα) ίσως η σύγκριση να είναι λίγο άδικη...

ΗΠΑ...δεν δίνουν δεκάρα για την ανισότητα, πολλοί την θεωρούν μάλιστα ως καταλύτη ανάπτυξης γιατί δίνει κίνητρα (αν φοβάσαι ότι θα γίνει φτωχός δουλεύεις σαν σκύλος)
14/12 12:54  Nastybishop
Ιρλανδία...έφαγαν και οι φτωχοί ένα κομμάτι από την πιττα, απλά ήταν μικρό...Πάντως σίγουρα είναι καλύτερα τα πράγματα από όσο θα ήταν δίχως οικονομική ανάπτυξη.
14/12 12:55  Usοund
Μήπως θα έπρεπε να την υιοθετήσουμε κι εμείς? Την Αμερικανιά? Λέω τώρα...
14/12 13:01  Nastybishop
Εντάξει, έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα.

Εμένα δεν μου αρέσει ο ιδεολογικός δογματισμός. Τα πιστεύω μου είναι πολύ κυνικά, τεχνοκρατικά, Σημίτικα αν θες...τι λειτουργεί; τι θέλουμε σαν κοινωνία;

Ναι μπορούμε να γίνουμε πιο πλούσιοι σαν έθνος ακολουθώντας κάποιες δοκιμασμένες συνταγές. Αλλά δεν θα γίνει χωρίς κόστος. Θα δουλεύουμε σκληρά...κάποιοι στην πορεία θα την πατήσουν...

Η κινητήριος δύναμη του καπιταλισμού είναι η "δημιουργική καταστροφή" (ο αναποτελεσματικός παίρνει πούλο..με το μπαρντόν..), πολύ ωφέλιμο για την οικονομία σαν σύνολο, δυσάρεστο για αυτόν που είναι στο μάτι του κυκλωνα...


Εχει θετικά και αρνητικά...εμείς επιλέγουμε.
14/12 13:04  Nastybishop
Δεν έχω χρόνο να το αναπτύξω...αλλά πιστεύω ότι η διαφορά ΗΠΑ-Ευρώπης έχει να κάνει με την αποστροφή στον κίνδυνο.

Σκέψου ότι έχεις δύο επιλογές:

στη μια θα σου δώσω 1000 ευρώ με πιθανότητα 100%

στην άλλη θα σου δώσω είτε 100.000 ευρώ με πιθανότητα 10% ή 0 ευρώ με πιθανότητα 90%.

τι επιλέγεις;

Ο αμερικανός το δεύτερο, ο ευρωπαίος το πρώτο...

Δεν ξέρω αν το εξηγώ σωστά, αλλά αυτή η κοινωνική αποστροφή στον κίνδυνο είναι σημείο κλειδί για να ερμηνεύσει κανείς τις διαφορές μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ.
14/12 13:05  Usοund
Ο αναποτελεσματικός μπορεί με την κατάλληλη εκπαίδευση να γίνει αποτελεσματικός ,εν ανάγκη και σε άλλο τομέα.Με τους τεμπέληδες τι γίνεται? Μήπως γι αυτούς πρέπει να εφαρμοσθεί ο δημιουργικός πούλος?
14/12 13:08  Usοund
Σωστά το εξηγείς. Διαφωνώ στις πιθανότητες. Αν ήταν αυτές που λες, ούτε οι Αμερικάνοι δεν θα επέλεγαν το δεύτερο.
14/12 13:08  Nastybishop
χαχα δημιουργικός πούλος! Πολύ καλό! χαχαχαχαχαχα!

Σοβαρά τώρα..ναι, το δέχομαι σαν επιχείρημα. Απλά εμένα με απασχολεί περισσότερο αν μπορούμε να σχεδιάσουμε το κοινωνικό κράτος με τρόπο που να μην αλλοιώνει τα κίνητρα (να μην σου δίνει το έρεισμα να γίνεις τεμπελόσκυλο). Είναι μεγάλο στοίχημα. Σκοπεύω να ασχοληθώ πάνω σε αυτό...Για να δούμε...
14/12 13:10  Nastybishop
Οκ, μπορούμε να τα φτιάξουμε τα νούμερα πιο λογικά...όντως το δεύτερο θα το επέλεγε μόνο ένας τυχοδιώκτης. Το κλειδί νομίζω ότι είναι η μεταβλητότητα των εισοδημάτων.
14/12 13:11  Usοund
Σαφώς και μπορούμε. Αλλά βαριόμαστε...
14/12 14:38  Τριαντάφυλλος Κατσαρέλης
1. Η έκφραση "παίρνω τον πούλο" δεν χρειάζεται "μπαρντόν". Σημαίνει ΦΕΥΓΩ μακριά με τα αποδημητικά ΠΟΥΛΙΑ !(Όπως πχ. ο Νίλς Χόλγκερνσον...)
2. Η σχέση και διαφορά ΗΠΑ-Ευρώπης "με την αποστροφή στον κίνδυνο", είναι κατά τη γνώμη μου διαλεκτική και όχι ντετερμινιστική. Εις τις ΗΠΑ η ανάληψη κινδύνου και Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ επιτυχία είναι οιονεί μονόδρομος λόγω μη ύπαρξης κοινωνικού κράτους... Αυτό με τη σειρά του καθορίζει τη συμπεριφορά - ή μήπως ισχύει το αντίστροφο ? κλπ. Εις την Ευρώπη (και όχι μόνο βλ. πχ Ιαπωνία, όπου το ρόλο του κράτους έχουν οι "φυλές" και η οικογένεια) ίσχύει το "αντίστροφο" - ή μήπως ισχύει το αντίστροφο ?...
3. Σε κάθε περίπτωση είναι καλό κάθε μοντέλο να αντιγράφει δημιουργικώς τα άλλα... Θυμίζω κάτι που έγραψα νωρίς - νωρίς εις τον "οίκο" μου :
<Τα περί Κοινωνικής και Περιβαλλοντικής Υπευθυνότητας και Διαχείρισης Ενδιαφερομένων Μερών, είναι το ΜΟΝΟ πεδίο όπου γίνεται εξαγωγή πρακτικών Μάνατζμεντ από την Ευρώπη προς τις ΗΠΑ>.
14/12 14:51  Nastybishop
1. :) πολύ καλό! Μου θύμισες μια ιστορία που μου διηγηθηκε ένας φίλος μου. Είχε επισκεφτεί έναν άλλο φίλο του στο σπίτι του. Σε κάποια φάση τον ακούει να λέει: -Γυναίκαααα, πάρε τον πούλο!
Μένει κάγκελο...αλλά δεν κρατήθηκε και τον ρωτάει: -Μα καλά πως μιλάς έτσι στην γυναίκα σου;
-Γιατί τι είπα; ρωτάει ο άλλος.

Εννοούσε τον κύριο Γ.Πουλο...γνωστό του πελάτη...


2. Έχεις δίκιο αλλα.. πρέπει να εξετάσουμε και τις ιστορικές καταβολές ευρώπης και ΗΠΑ...έχουν παίξει το ρόλο τους δεν είναι μόνο οι οικονομικοί θεσμοί. Θεωρώ ότι η αποστροφή στο ρίσκο ίσως και να έχει βαθύτερες ρίζες, τόσο βαθύτερες που ίσως πλέον να είναι εξωγενής (η αποστροφή στο ρίσκο) και όχι τόσο ενδογενής όσο εννοείς. Σε κάθε περίπτωση το επιχείρημα είναι ισχυρό.


3. Μακάρι. Έτσι προχωράμε μπροστά.
14/12 21:11  Nastybishop
Όποιος ενδιαφέρεται παραπάνω για τέτοιου είδους στατιστικά (φτώχεια, ανισότητα κτλ) ας ρίξει μια ματιά σε ένα καταπληκτικό interactive γράφημα που έχουν φτιάξει.
http://www.oecd.org/document/53/0,3343,en_2649_33933_41460917_1_1_1_1,00.html

στο κάτω της σελίδας που γράφει "Income distribution and poverty data in Gapminder graph"

καταπληκτική δουλεία. πραγματικά αξίζει τον κόπο.
14/12 21:35  geokalp
το ρεκόρ το έχει (παντα) η Δανία του greendream!
όπως και να το δει κάποιος το μοντέλο της σκανδιναβίας είνα το καλύτερο με μόνο μελανό σημείο τις πολλές αυτοκτονίες λόγω της τέλειας οργάνωσης...
βάλε και τις συννεφιές...

πολύ καλό άρθρο
κάνε update με
US income Gini indices over time
* 1929: 45.0 (estimated)
* 1947: 37.6 (estimated)
* 1967: 39.7 (first year reported)
* 1968: 38.6 (lowest index reported)
* 1970: 39.4
* 1980: 40.3
* 1990: 42.8
* 2000: 46.2
* 2005: 46.9
* 2006: 47.0 (highest index reported)
* 2007: 46.3 [3]
http://en.wikipedia.org/wiki/Gini_coefficient

βλέπεις ότι το κραχ του '29 ΜΕΙΩΣΕ την ανισότητα!
μόλις στα '90s πιάσαμε ξανά το νούμερο του '45!
14/12 21:38  geokalp
επίσης το λινκ στο τελευταίο σου σχόλιο είναι 2 κλικ away
http://dx.doi.org/10.1787/420515624534
από ένα πίνακα όπου φαίνεται και τι κάνει διαχρονικά η Ελλάδα

τέλος, ΓΙΑ ΟΠΟΙΟΝ ΔΕΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΕΙ ΤΙ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΑΥΤΟΣ Ο (ΗΛΙΘΙΟΣ) ΔΕΙΚΤΗΣ, ας ξανα-δεί τι γράφει το λινκ της wikipedia
http://en.wikipedia.org/wiki/Gini_coefficient
Credit risk
The Gini coefficient is also commonly used for the measurement of the discriminatory power of rating systems in credit risk management.
14/12 21:39  Nastybishop
Ναι όντως έχεις δίκιο geo. H Δανία, όχι η Σουηδία. Αν και η διαφορά είναι πολύ μικρή και ενδεχομένως μη στατιστικά σημαντική.

Τώρα για ΗΠΑ τα νούμερα που δίνεις δεν συνάδουν με τα δικά μου. Η πηγή μου είναι ο OECD πάντως.
14/12 21:43  geokalp
δε νομίζω ότι έχουν τόσο σημασία τα νούμερα...
σημασία έχει διαχρονικά η κίνηση του μεγέθους!
14/12 21:43  Nastybishop
geo, έβαλα ένα γενικότερο σύνδεσμο αν κάποιος θέλει να την ψάξει την δουλειά λίγο παραπάνω. Αν θες μπες στο gapminder graph, στο τέλος περίπου της σελίδας (είναι ένα πολύ ωραίο γράφημα) και δες διαχρονικά πως εξελίσσεται η ανισότητα στις ΗΠΑ. Τα στοιχεία της wikipedia μάλλον είναι λανθασμένα. Άλλωστε gini κοντά στο 0,50 είναι εξαιρετικά υψηλό (ούτε τριτοκοσμική χώρα).
14/12 21:45  Nastybishop
Ναι συμφωνώ απόλυτα. Συγκρίσεις διαχρονικές και διαστρωματικές, εκεί είναι το ζουμί.
14/12 21:53  Nastybishop
H αναδιανεμητική επίδραση της κρίσης είναι πολύ σημαντικό (και αρκετά θολό) ζήτημα. Η κάθε τάξη θα προσπαθήσει να μετακυλήσει το κόστος σε άλλες τάξεις. Η πολιτική οικονομία του όλου ζητήματος μπορεί να είναι πολύ απρόβλεπτη.
14/12 23:47  Spyros
αρκετα ωραίο post, απλά να τονίσω για ακόμη μια φορά την ιδιομορφία της Ελλάδος που ειναι φυσικά η παραοικονομία. ειδικά δείκτες οπως το gini δεν νομίζω οτι είναι αρκετά τζινια για να αποτυπώνουν σωστά το κατα κεφαλήν εισόδημα.

http://www.epipantos.com
14/12 23:56  Nastybishop
Σπύρο, έχεις δίκιο σε αυτό. Η παραοικονομία είναι πολύ μεγάλη στην Ελλάδα και στην πράξη στρεβλώνει σχεδόν οποιοδήποτε δείκτη. Βέβαια όταν μιλάμε για έναν δείκτη όπως ο Gini, αυτό που έχει σημασία δεν είναι αν υπάρχει παραοικονομία αλλά πως κατανέμεται στον πληθυσμό το μαύρο εισόδημα. Αν η κατανομή του μαύρου εισοδήματος είναι ανάλογη της κατανομής των μισθών λόγου χάρη, τότε δεν θα αλλάξει πολύ ο δείκτης.

Παράδειγμα. Έστω πλούσιος με 100 ευρώ εισόδημα, φτωχός με 10 ευρώ. Το gini δεν μετράει το 90, μετράει το 100/10=10. Αν υποθέσουμε ότι και οι δύο φοροδιαφεύγουν αναλογικά, δηλαδή ο πλούσιος κλέβει 10 ευρώ και ο φτωχός 1, τότε πάλι 110/11=10 !

Το gini μένει ανεπηρέαστο!

Βέβαια αυτό είναι μια απλή υπόθεση. Δεν βάζω το χέρι μου στην φωτιά ότι ισχύει.
14/12 23:59  Nastybishop
Και με την ευκαιρία να ευχαριστήσω όλους τους συμμετέχοντες. Τα σχόλια σας ήταν πραγματικά εξαιρετικά και οξυδερκή. Χαίρομαι που αυτά τα θέματα έχουν απήχηση και υπάρχει κόσμος που ενδιαφέρεται για αυτά. Η αίσθηση μου είναι ότι η ανισότητα, η φτώχεια και το περιβάλλον θα είναι ψηλά στην πολιτική αντζέντα τα επόμενα χρόνια.
15/12 00:05  Usοund
Γράφε εσύ κι έννοια σου!
15/12 00:07  Nastybishop
usound την άμυνα του αγίου γεωργίου (μεγάλη η χάρη του) την ξέρεις?
15/12 00:13  Usοund
Που να ξέρω εγώ? Μόνο τα πιονάκια κουνάω!
15/12 00:14  Nastybishop
Γιατί θα ετοιμάσω άρθρο-πυρκαγία...
15/12 00:14  Usοund
Κάφτα!...
15/12 01:50  albatrus
Usundako!

έλα σε παρακαλώ πολύ στο μπλόγκι σου και πάρε αυτο το κανόνι που έβαλες εκει να περάσω.
ΔΕΝ τα μπορώ τα αιματα γιατί.
και βάλε ενα κανονι της πασσαρελας εστω και γυμνό.ας ειναι και μαυρο!
αλλα ΚΑΝΟΝΙ ομως ετσι!
15/12 02:00  elenitsa 1
Και ΚΑΝΟΝΙ,και Κανονιδου,albatrus.
http://www.youtube.com/watch?v=fU4wTR-Igy4
16/12 12:13  Nastybishop

χαχα, πολύ καλό μόλις μου το έστειλαν:


Στα ΕΛΤΑ ανοίγουν οι υπάλληλοι ένα φάκελο με παιδικά γράμματα, που
γράφει: "Για τον Αγιο-Βασίλη".
"Αγιε μου Βασίλη," γράφει το γράμμα, "είμαι ο Γιωργάκης και είμαι 8
χρονών. Είμαστε πάρα πολύ φτωχοί. Δεν έχουμε να φάμε και τα ρούχα μας
είναι παλιά. Σε παρακαλώ! Στείλε μας 1000 ευρώ να περάσουμε καλά τα
Χριστούγεννα."
Συγκινούνται οι υπάλληλοι, μαζεύουν 500 ευρώ και τα στέλνουν στο παιδάκι.
Την επόμενη χρονιά το παιδάκι ξαναστέλνει γράμμα στον Αη-Βασίλη.
Θυμούνται οι υπεύθυνοι των ΕΛΤΑ τι είχε γίνει πέρσι, το ανοίγουν και
διαβάζουν:
"Αγιε μου Βασίλη, είμαι ο Γιωργάκης πάλι. Σε ευχαριστώ για τα λεφτά
που μου έστειλες πέρσι. Αν μου στείλεις και φέτος, σε παρακαλώ στείλτα
με επιταγή, γιατί αυτοί οι κλέφτες των ΕΛΤΑ μου έκλεψαν τα άλλα 500
ευρώ!"

Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
11 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog



Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις